Poradniki

Prawa ucznia w szkole - co wolno, a czego nie wolno nauczycielowi?

19.04.2026 Zaktualizowano 27.04.2026 2 min czytania

Każdy uczeń ma prawa gwarantowane przez prawo oświatowe, Konstytucję RP i Konwencję o Prawach Dziecka. Jakie dokładnie? Czego nauczyciel nie może robić? Kiedy szkoła łamie prawo?

Podstawowe prawa ucznia

  • Prawo do nauki - bezpłatna edukacja w szkole publicznej
  • Prawo do informacji - uczeń ma prawo znać kryteria oceniania, regulamin szkoły, program nauczania
  • Prawo do wyrażania opinii - samorząd uczniowski, ankiety, dyskusje
  • Prawo do prywatności - nauczyciel nie może czytać prywatnej korespondencji ucznia
  • Prawo do godności - zakaz poniżania, ośmieszania, dyskryminacji
  • Prawo do bezpieczeństwa - szkoła musi chronić przed przemocą

Czego nauczyciel NIE może robić?

  • Stosować kar fizycznych
  • Publicznie ośmieszać ucznia
  • Zabierać telefonu na dłużej niż trwa lekcja (chyba że regulamin stanowi inaczej)
  • Wstawiać oceny za zachowanie do dziennika jako oceny przedmiotowe
  • Karać za nieobecność obniżając ocenę z przedmiotu
  • Odmawiać wglądu w prace pisemne

Co robić, gdy prawa są łamane?

  1. Porozmawiaj z nauczycielem - często nieporozumienie można wyjaśnić
  2. Zgłoś do wychowawcy lub pedagoga szkolnego
  3. Napisz do dyrektora szkoły
  4. Skontaktuj się z kuratorium oświaty
  5. W poważnych przypadkach - Rzecznik Praw Dziecka

Obowiązki ucznia

Prawa idą w parze z obowiązkami: uczęszczanie na lekcje, przestrzeganie regulaminu, szanowanie nauczycieli i innych uczniów, dbanie o mienie szkolne.

Powiązane artykuły