Essa – co to znaczy? Pochodzenie, znaczenie i historia Młodzieżowego Słowa Roku 2022

„Essa!” — jeśli masz dzieci w wieku szkolnym lub przeglądasz TikToka, z pewnością słyszałeś to słowo. Essa to polski wyraz slangowy, który w 2022 roku został wybrany Młodzieżowym Słowem Roku w plebiscycie Uniwersytetu Warszawskiego i PWN. Ale co dokładnie oznacza, skąd się wzięło i czy wypada go używać? Wyjaśniamy wszystko.

Co oznacza „essa”?

„Essa” to wykrzyknik wyrażający pozytywne emocje: radość, euforię, triumf, dumę lub ogólne zadowolenie. Funkcjonuje też jako pozdrowienie lub pożegnanie w nieformalnych rozmowach.

Trzy główne znaczenia

Synonimy i porównania

W zależności od kontekstu „essa” jest odpowiednikiem:

• Super! Świetnie! Genialnie! Bosko! (okrzyk radości)
• Nara! Trzymaj się! Cześć! (pożegnanie)
• Luz, wyluz, spokojnie (stan ducha)

Skąd wzięło się słowo „essa”?

Wbrew popularnym teoriom, „essa” nie pochodzi z języka hiszpańskiego ani portugalskiego. Jego korzenie są polskie i sięgają lat 90. XX wieku.

Geneza — scena rave lat 90.

Słowo spopularyzował raper Wini (Winicjusz Bartków), współzałożyciel wytwórni Stoprocent. Wini twierdzi, że po raz pierwszy usłyszał „essa” na imprezach techno w Szczecinie, gdzie uczestnicy wykrzykiwali je jako okrzyk imprezowy.

Droga do mainstreamu

1. Lata 90. — „essa” funkcjonuje w wąskim środowisku imprezowym Szczecina
2. Lata 2000. — Wini przenosi słowo do rapu, pojawia się w tekstach i wywiadach
3. 2017 — Wini w kolaboracji z raperem Sobotą opisuje korzenie słowa
4. 2019 — „Essa” zgłoszona do plebiscytu Młodzieżowe Słowo Roku (nie wchodzi na podium)
5. 2021–2022 — Eksplozja na TikToku, pokolenie Z adaptuje „essę” masowo
6. 2022 — Młodzieżowe Słowo Roku z niemal 24 000 głosów

Młodzieżowe Słowo Roku 2022

„Essa” została wybrana Młodzieżowym Słowem Roku 2022 w plebiscycie organizowanym przez Uniwersytet Warszawski i Wydawnictwo Naukowe PWN. W zabawie wzięło udział ponad 250 000 osób, a „essa” zdobyła prawie 24 000 głosów.

Wyniki plebiscytu 2022

Jak używa się „essa” w praktyce?

Przykłady zdań

• „Wygraliśmy mecz, ESSA!„
• „Zdałam prawo jazdy za pierwszym razem — essa, nie mogę uwierzyć!”
• „Jutro nie ma szkoły? Essa!„
• „Dobra, lecę, essa!” (pożegnanie)
• „Nie stresuj się, miej essę” (bądź na luzie)

Formy użycia

• Werbalna — wykrzyknik w rozmowie
• Gestowa — często towarzyszy gest „shaka” (rozłożona dłoń z kciukiem i małym palcem)
• Pisemna — w wiadomościach, komentarzach na social media, TikToku

Czy „essa” jest poprawna językowo?

„Essa” to wyraz slangowy/potoczny i nie należy go używać w kontekstach formalnych:

Inne popularne słowa slangowe młodzieży

„Essa” to jedno z wielu słów, które pokolenie Z wprowadziło do codziennego języka. Oto inne popularne wyrażenia:

Ciekawostki o „essa”

1. Przez lata Wini celowo nie wyjaśniał znaczenia słowa — twierdził, że „essa to essa”.
2. Na TikToku hashtag #essa ma setki milionów wyświetleń.
3. „Essa” była zgłaszana do plebiscytu już w 2019 roku, ale dopiero w 2022 wygrała.
4. Słowo jest neutralne płciowo — używają go zarówno chłopcy, jak i dziewczyny.
5. Niektóre szkoły zakazały używania „essa” na lekcjach, co paradoksalnie zwiększyło popularność słowa.