Nihiliści: kim są, w co wierzą i czym różni się nihilizm od ateizmu

Nihiliści to ludzie, którzy odrzucają uznane wartości, zasady moralne, tradycję i autorytety, uznając je za bezpodstawne. Sama nazwa pochodzi od łacińskiego nihil, czyli nic. Nihilizm zaczyna się od negowania tego, co ludzie zwykle uznają za pewne: moralności, sensu życia, religii albo autorytetów.

Kim są nihiliści

Nihilista to człowiek, który nie uznaje przyjętych norm i wartości. Podważa religię, tradycję, autorytety i utarte reguły życia społecznego. Ważne zastrzeżenie: nihilista nie musi „nie wierzyć w nic". Częściej odrzuca przekonanie, że wartości i sens istnieją obiektywnie, czyli same z siebie, niezależnie od tego, co myśli człowiek.

Nihilizm a ateizm, sceptycyzm i cynizm

Te pojęcia bywają mylone, choć znaczą co innego:

• Nihilizm odrzuca wartości i sens jako coś obiektywnego.
• Ateizm to brak wiary w Boga, ale ateista może wyznawać mocne wartości moralne.
• Sceptycyzm to powątpiewanie i żądanie dowodów, a nie odrzucenie wszystkiego.
• Cynizm to nieufność wobec ludzkich intencji, przekonanie, że wszyscy kierują się interesem.

Można być ateistą i nie być nihilistą. Można wątpić (sceptycyzm), a mimo to uznawać wartości.

Skąd wzięło się słowo nihilista

Termin spopularyzował w 1862 roku rosyjski pisarz Iwan Turgieniew w powieści „Ojcowie i dzieci". Jej bohater, młody lekarz Bazarow, to wzór rosyjskiego nihilisty: uznaje tylko naukę, a sztukę i religię nazywa bezużyteczną. Uwaga: to opis konkretnej postaci, a nie definicja każdego nihilizmu. Później nihilistami zaczęto nazywać młodych ludzi buntujących się przeciw dawnym wartościom. Filozof Fryderyk Nietzsche pisał zaś o nihilizmie jako o kryzysie, który przychodzi, gdy dawne wartości tracą moc.

Rodzaje nihilizmu

Najczęstsze pytania (FAQ)

Kto to jest nihilista?

Osoba, która odrzuca uznane wartości, moralność, tradycję i autorytety, uznając je za pozbawione obiektywnej podstawy.

W co wierzą nihiliści?

Nihilista nie musi odrzucać wszystkiego. Najczęściej podważa przekonanie, że wartości i sens życia istnieją obiektywnie. Niektórzy uznają tylko fakty i naukę.

Czym różni się nihilizm od ateizmu?

Ateizm to brak wiary w Boga, a nihilizm to odrzucenie obiektywnych wartości i sensu. Ateista może mieć silne zasady moralne, nihilista je podważa.

Skąd pochodzi słowo nihilizm?

Od łacińskiego nihil, czyli nic. Termin spopularyzował Turgieniew w powieści „Ojcowie i dzieci" z 1862 roku.